Diyelim ki, bir kisinin adini biliyor (Ahmet Bey) ve onun adresini (e-mail, telefon) ögrenmek istiyorsunuz. Sayet çalistigi kurulusu biliyorsaniz, o kisinin adresini ögrenmek için su araçlari kullanabilirsiniz:
finger. Kisinin çalistigi kurumun makinasinı sorgulamak için:
finger anahtar@kurumun_makinası komutu kullanılır. Bunun için o kisinin sisteme kayitli olmasi sistemde `finger’ deamon’un çalisiyor olmasi gerekli. `anahtar’in kisinin adi, soyadi gibi belirleyici bir kelime olmasinda yarar var. Bir ag ortaminda, mümkün olan en tepedeki makineyi sorgulamak gerekir. `finger’ sistemdeki var olan çesitli bilgileri okur. Kullanicinin, bu programin okuyacagi bazi dosyaları hazirlayip gerekli bilgileri birakmasinin anlami vardir. Örnegin, ev telefon numarasi, izin tarihleri gibi. Bunlar .plan ve .project gibi dosyalara konabilir.

Gene finger kullanarak belirli bir makinada halen calışan kişileri öğrenebiliriz:

whois. Bunun için söz konusu kisinin kayitli oldugu bir veritabani’nin olmasi gerekir.
whois -h hostname anahtar formatinda sorgulama yapilir. Burada `hostname’ veritabaninin oldugu makine, `anahtar’ da kisiyi belirleyecek sözcük’tür. `whois’ unix makinelerinde dogal olarak vardir. Kendine özgü bir veritabani vardir. server’larin listesini için: Bilkent: whois-server.list

Bazı whois sunucularında Kuruluşlara ait bazı bilgilere erişmek mümkündür:

rs.internic.net yerine ns.internic.net, whois.ripe.net kullanabilirsiniz. `ripe’da daha çok Avrupa bilgisi vardır.
ph (Phonebook). Illinois Üniversitesi’nde gelistirilen CSO PhoneBook adiyla da bilinir. qi server, ph ise client programın adidir. Client daha fazla ortamda çalisir. Kendi veritabani vardir ve diger kampus enformasyon sistemlerini de içerebilir. Örnegin, ders programlari, restoranlar bu yazilimla kullanicilara sunulabilir. Xph, ph’in X11 için bir uyarlamasıdır. Phonebook, `white pages’ olarak da bilinir, ve gopher, www ve hytelnet içinden erisilebilir.

Şu anda Türkiye’de Bilkent, Odtü, Boğaziçi, 9 Eylül ve Tubitak’da `phone book’ var; `ph -s ns.bilkent.edu.tr Keyword’ ve ‘ph -s knidos.cc.metu.edu.tr Keyword’ diyerek bu veritabanlarınını sorguluyabilirsiniz. Tabii ki gopher ve web içinden de erişebilirsiniz. Örneğin,

X.500. CCITT ve ISO’nun gelistirdigi X.500 protokolüne göre çalisan, `white pages’e alternatif bir sistemdir. Web ve gopher’dan bu servise erismek mümkündür:
URL: gopher://rs.itd.umich.edu:70/1. Örnegin, gopher rs.itd.umich.edu komutu sizi Michigan’in X.500 Gopher’ına bağlar. Bilkent Gopher’ında URL: gopher://gopher.bilkent.edu.tr:70/11/other/phone/x500 sizi 40′a yakın X.500 server/gateway’ine iletir.

netfind. Colorado Üniversitesinde gelistirilen bu yazilim, Ahmet Bey’in çalistigi sehri bilip Üniversitesini bilmediginiz zaman kullanabileceginiz bir yöntem. bruno.cs.colorado.edu ye telnet ile baglanip, `netfind’ olarak sisteme girerseniz, size gerekli kolaylik gösterilecektir. Netfind’a gopher içinden erişmek mümkündür.

email. 30pt MIT’de bir mail-server makinesi, tüm News’lerdeki kullanilan e-mesaj adreslerini saklanan veritabani üzerinde tarama yapilmasina izin vermektedir. `mail-server@pit-manager.mit.edu’ adresine `send usenet-addresses/Ahmet Bey etc’ mesajini gönderirsiniz. Burada `Ahmet Bey etc’ yerine boslukla ayrilmis kelimeler koyabilirsiniz; ad soyad üniversite v.s.

Kaynak: http://web.bilkent.edu.tr/Akgul/node36.html

Mesela domainadi.com domaini kimin adına kayıtlı mail adresi telefon numarası domaini host eden hosting firmasının name server (ns) bilgilerini gösteren bir sorgulamadır. Bu tip sorgulamaları aşağıdaki adreslerden yapılabilir.

Ayrıca domain adı almak istediğide domain’in daha önceden alınıp alınmadığını bu şekilde sorgulayarak öğrenilebilir.

Whois servisler

Kuruluş Adres Uzantılar
Internic www.internic.net .aero, .arpa, .biz, .com, .coop, .edu, .info, .int, .museum, .net, ve .org
APNIC www.apnic.net
IP-Adress.com IP Whois
ARIN www.arin.net
AfriNIC www.afrinic.net
LACNIC lacnic.net
RIPE www.ripe.net
DodNIC www.nic.mil .mil
whois.biz www.whois.biz .biz
TRNIC www.nic.tr Türkçe alan adları .tr
Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Whois

Kaynak: http://www.iana.org/domains/root/db/index.html